Door bij collega afdelingen te observeren ontwikkel je als zorgverlener (meer) ideeën voor het verbeteren van de kwaliteit van zorg in je eigen werk.

Wat levert het op voor begeleiders, verzorgenden en verpleegkundigen?

  • De methodiek is actie, je leert door te doen.
  • In een veilige omgeving ga je zelf observeren en in groepsverband met een groepje collega’s brainstormen over lastige en mooie situaties rondom het thema (keuze)vrijheid.
  • Je vergroot je inzicht wat onvrijwillige zorg kan betekenen voor de mensen die je ondersteunt.
  • Je ontwikkelt ideeën hoe je in je ondersteuning meer kan letten op keuzes en wensen van cliënten / bewoners.

Observaties ‘bij de buren’

‘Bij mijn observatie gaven ze veel regie aan de bewoners: Er zat een man aan tafel en hij vroeg om een beetje drinken. Nou zei de verzorgende ik heb wel koffie. En toen zette ze de koffiekan voor hem neer, van nou, gaat u dat maar doen. En ze gingen allemaal de aardappels schillen.’

‘Mevrouw geeft aan dat alles zeer doet. Er wordt even gekeken en vervolgens een zetpil toegediend. Dit werd gedaan zonder te vragen of te benoemen. Achteraf werd gezegd dat zij een zetpil heeft gekregen.’

‘Er wordt kleding uit de kast van mevrouw gepakt om haar te laten kiezen wat ze aan wil. Mevrouw maakt een keuze waarop de ene medewerker tegen de andere zegt dat ze dat gisteren ook al aan had. Vervolgens wordt er iets anders uit haar kast gepakt, waarna gezegd wordt “deze staat ook mooi hè”.’

‘Bij meneer X is de afspraak met familie vastgelegd dat hij in de tuin mag alleen, hij loopt dan soms in andere gebouwen naar binnen, bijvoorbeeld het atelier, dat grenst ook aan de tuin. Het risico wordt genomen dat hij wegloopt. De medewerker geeft aan dat ze dit wel lastig vindt: “Je wilt toch niet dat dat in jouw dienst gebeurt. Je voelt je verantwoordelijk.”.’

‘Er is een binnentuin en die is niet volledig afgesloten. “Je ziet zo’n prachtige tuin en het is zulk mooi weer en je kunt NIET naar buiten. Vreselijk.”.’

Reflecties

‘Iemand met een frisse blik is altijd heel welkom. Dat iemand vraagt: goh waarom doen jullie dat eigenlijk zo bij die bewoner? – Oh dat doen we al jaren.’ 

Meer naar jezelf kijken, wat heb ik gedaan waardoor deze cliënt boos wordt? Want het is zo, als een cliënt schopt is het 9 van de 10 keer door iets wat wij gedaan hebben.’

‘Hier zijn wel veel tips uit gekomen, dat we ons toch bewust zijn van dingen die we aan het doen zijn. Heel veel dingen gaan gewoon automatisch. Bijvoorbeeld de tv aanzetten, hup druk ‘m op de zender, niet vragen aan bewoners van wat vindt u mooi of wat wilt u zien.’

Dilemma’s

  • ‘Ja inderdaad dat ‘ga maar zitten, blijf maar zitten’, als ik dat zo hoor nu, ja, dat zeggen wij ook wel heel vaak. Je kunt het ook anders gaan aanpakken: eens kijken wat de bewoner gaat doen. Eerst kijken van wat is hier aan de hand? Wat zou er kunnen gaan gebeuren met de bewoner?’
  • ‘Misschien is dat wel de conclusie van deze observatie: als je de bewoner goed kent, heb je minder vrijheidsbeperkingen nodig. Sta je nieuw of als flex op een groep, dan weet je niet alles, je weet niet wat werkt. Bij onzekerheid wil je de dag wellicht meer zelf in de hand houden. Hierdoor grijp je makkelijker terug op meer beperkend gedrag.’
  • ‘De dames willen graag televisie zien en we hebben ook iemand die wil graag de radio aan, daar hebben we een koptelefoon voor geregeld. Dan zit er iemand aan een tafeltje lekker met een koptelefoon en een boekje voor zich de radio te luisteren en de dames zitten op de bank TV te kijken en dan kan toch ieder zijn ding doen. En zo blijven we eigenlijk de hele tijd zoeken naar oplossingen en compromissen sluiten. Ja je woont inderdaad met z’n zevenen in een huis.’

Terugkoppeling naar de organisatie

De observaties en tips worden bijeengebracht rondom een of enkele thema’s zodat de hele organisatie kan leren van het project. Denk bijvoorbeeld aan een korte handreiking, een presentatie of een activiteit voor collega zorgverleners.

Wil je meer weten?